Hán học danh ngôn

Trang 1 trên 6123456»

Nói rằng muốn tu thân sửa mình trước hết cần phải làm cho mình ngay thẳng: Thân có uất giận, lòng không ngay thẳng được; có sự sợ hãi, lòng không ngay thẳng được; có điều ham muốn, lòng không ngay thẳng được; có sự lo lắng, lòng không ngay thẳng được.

所謂修身在正其心者:身有所忿懥, 則不得其正; 有所恐懼, 則不得其正; 有所好樂, 則不得其正; 有所憂患, 則不得其正。
Sở vị tu thân tại chính kì tâm giả:thân hữu sở phẫn chí, tắc bất đắc kì chính; hữu sở khủng cụ, tắc bất đắc kì chính; hữu sở hiếu lạc, tắc bất đắc kì chính; hữu sở ưu hoạn, tắc bất đắc kì chính.

Lễ Ký

 3 người thích      Thích

~*~

Vì thế người quân tử có đạo lớn, ắt phải có được bằng lòng trung tín, và sẽ mất đạo ấy bởi lòng kiêu ngạo và thói xa hoa.

是故君子有大道, 必忠信以得之, 驕泰以失之。
Thị cố quân tử hữu đại đạo, tất trung tín dĩ đắc chi, kiêu thái dĩ thất chi.

Lễ Ký

 2 người thích      Thích

~*~

Đạo đức chẳng trau giồi, học vấn chẳng chú trọng, nghe điều nghĩa mà không làm theo, có lỗi mà không sửa đổi, đó là những mối lo của ta.

德之不修,學之不講,聞義不能徙,不善不能改,是吾憂也。
Đức chi bất tu, học chi bất giảng, văn nghĩa bất năng tỉ, bất thiện bất năng cải, thị ngô ưu dã.

Luận Ngữ

 2 người thích      Thích

~*~

Hùm thiêng ở núi, oai vệ vô cùng, đến lúc sa cơ, cũng hèn, cũng nhục.

Tư Mã Thiên

 1 người thích      Thích

~*~

Nhiều người yêu thành ra phúc; nhiều người ghét thành ra họa.

Hoài Nam Tử

 1 người thích      Thích

~*~

Tâm chẳng được điều “nghĩa” thì chẳng vui, thân chẳng được chút “lợi” thì chẳng yên.

Phồn Lộ

 1 người thích      Thích

~*~

Cổng thành bị cháy một khi, ao cá bỗng bị vạ lây bất ngờ.

城門失火,殃及池魚。
Thành môn thất hỏa, ương cập trì ngư.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

Người ở nhờ lâu thành rẻ rúng, nghèo đến nhà thân cũng hóa sơ.

久住令人賤,貧來親也疏。
Cửu trú lệnh nhân tiện, bần lai thân dã sơ.

Tăng Quảng Hiền Văn

 0 người thích      Thích

~*~

Cầu người chọn mặt anh hùng, giúp người giúp lúc bần cùng khốn nguy.

求人須求英雄漢 ,濟人須濟急時無。
Cầu nhân tu cầu anh hùng hán,tế nhân tu tế cấp thì vô.

Tăng Quảng Hiền Văn

 0 người thích      Thích

~*~

Tất cả do số mệnh, chút đỉnh chẳng do người.

大家都是命,半點不由人。
Đại gia đô thị mệnh, bán điểm bất do nhơn.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

Kẻ tiểu nhân nhàn rỗi thì làm điều bất thiện, không gì không làm. Khi nhìn thấy người quân tử thì cố gắng che đậy, giấu cái ác mà trưng điều thiện ra, nhưng vẫn bị nhìn thấu rõ cả gan ruột, đâu có ích lợi gì! Cho nên nói: sự thật bên trong tất sẽ thể hiện ra ngoài hình dáng. Bởi vậy, người quân tử cần phải cẩn trọng khi chỉ có một mình.

小人閒居為不善, 無所不至, 見君子而後厭然, 掩其不善, 而著其善。人之視己, 如見其肺肝然, 則何益矣!此謂誠於中, 形於外, 故君子必慎其獨也。
Tiểu nhân nhàn cư vi bất thiện, vô sở bất chí, kiến quân tử nhi hậu yếm nhiên, yểm kì bất thiện, nhi trứ kì thiện. Nhân chi thị kỷ, như kiến kì phế can nhiên, tắc hà ích hĩ! thử vị thành vu trung, hình ư ngoại, cố quân tử tất thận kì độc dã.

Lễ Ký

 2 người thích      Thích

~*~

Người quân tử trước hết cẩn thận về đức, có đức là có người, có người là có đất, có đất là có của cải, có của cải là có sử dụng.

是故君子先慎乎德; 有德此有人, 有人此有土, 有土此有財, 有財此有用。
Thị cố quân tử tiên thận hồ đức. Hữu đức thử hữu nhân, hữu nhân thử hữu thổ, hữu thổ thử hữu tài, hữu tài thử hữu dụng.

Lễ Ký

 0 người thích      Thích

~*~

Tiếng người không cánh mà bay xa, tình người không rễ mà bám chặt.

Quân Tử

 0 người thích      Thích

~*~

Trải qua một phen tỏa triết (1), tăng thêm một phần kiến thức.
(1) Tỏa triết: Ngăn trở đè nén, không để cho như ý.

Kinh Viên Tiểu Ngữ

 0 người thích      Thích

~*~

Học giả nên thu liễm (1) tinh thần: ví như lò lửa, để tụ lại thì vừa nóng, vừa sáng mãi, tải ra thì chóng tàn.
(1) Thu liễm: Thu lại, lượm lại, không để cho tản ra.

Hạ Đông Nam

 1 người thích      Thích

~*~

Thường được nghe những câu ngang tai (1), thường gặp phải những việc phật ý (2), cũng là một sự mài giũa cho người ta được hay.
(1) Câu ngang tai : Câu nói thẳng thường khó nghe.
(2) Việc phật ý : Việc công bằng thường trái ý riêng.

Hồng Tự Thành

 2 người thích      Thích

~*~

Đồ dùng bẩn thì biết rửa, tâm địa bẩn sao lại để yên.

Ý Lâm

 3 người thích      Thích

~*~

Giàu có làm đẹp nhà, đức làm đẹp thân, lòng rộng rãi thì thân thể thư thái, cho nên người quân tử phải giữ được ý niệm chân thành.

富潤屋, 德潤身, 心廣體胖, 故君子必誠其意。
Phú nhuận ốc, đức nhuận thân, tâm quảng thể bàng, cố quân tử tất thành kì ý.

Lễ Ký

 0 người thích      Thích

~*~

Học cho rộng, hỏi cho kỹ, suy nghĩ cho cẩn thận, phân xét cho sáng suốt, làm cho tận lực.

博学之,审问之,慎思之,明辨之,笃行之。
Bác học chi, thẩm vấn chi, thận tư chi, minh biện chi, đốc hành chi.

Lễ Ký

 3 người thích      Thích

~*~

Bậc quân tử có ba cái lo: lo rằng mình không nghe biết nhiều. Lo rằng mình đã biết nhiều nhưng không học được những điều đã biết. Lo rằng mình đã học được nhưng không thực hành được những điều đã học.

君子有三患:未之聞,患弗得聞也;既聞之,患弗得學也;既學之,患弗能行也。
Quân tử hữu tam hoạn: vị chi văn, hoạn phất đắc văn dã; kí văn chi, hoạn phất đắc học dã; kí học chi, hoạn phất năng hành dã.

Lễ Ký

 0 người thích      Thích

~*~

Gia đình chứa trữ điều tốt lành, ắt có thừa phúc lành; gia đình chứa trữ điều chẳng tốt lành, ắt có thừa tai vạ. Bầy tôi giết vua, con giết cha, không phải là nguyên cớ một sớm một chiều, nguyên do dần dần đã lâu mà thành ra vậy, vì người lo liệu phòng bị những việc ấy không biết lo liệu phòng bị sớm.

積善之家,必有餘慶,積不善之家,必有餘殃。臣弑其君,子弑其父,非一朝一夕之故,其所由来者渐矣,由辨之不早辨也。
Tích thiện chi gia, tất hữu dư khương; tích bất thiện chi gia, tất hữu dư ương. Thần thí kỳ quân, tử thí kỳ phụ, phi nhất triêu nhất tịch chi cố, kỳ sở do lai giả tiệm hỹ, do biện chi bất tảo biện dã.

Khổng Tử

 2 người thích      Thích

~*~

Ra khỏi nhà thì trang trọng như đón khách quý; tiếp xúc người thì kính cẩn như đang hành lễ.

出門如見大賓,使民如承大祭。
Xuất môn như kiến đại tân, sử dân như thừa đại tế.

Luận Ngữ

 2 người thích      Thích

~*~

Ăn ở hết lòng, không có mảy may gian tà gọi là trung. Suy mình ra người để mọi người được đúng địa vị, được những điều mong muốn đó là thứ.

盡自己的心,沒有一點偽妄這是忠。推己及人使他人和自己各得其所,各得其欲,這是恕。
Tận tự kỷ đích tâm, một hữu nhất điểm ngụy vọng giá thị trung. Suy kỷ cập nhân sử tha nhân hòa tự kỷ các đắc kỳ sở, các đắc kỳ dục, giá thị thứ.

Trung Dung

 2 người thích      Thích

~*~

Làm điều nhân là do mình, chứ đâu có do người?

為仁由己, 而由人乎哉?
Vi nhân do kỉ, nhi do nhân hồ tai?

Khổng Tử

 1 người thích      Thích

~*~

Con người phụ bạc, còn mặt mũi nào nhìn nhau nữa?

負心人何顏相見?
Phụ tâm nhân hà nhan tương kiến?

Liêu Trai Chí Dị

 1 người thích      Thích

~*~

Đạo ở gần lại tìm ở xa, việc thiện dễ lại tìm cái khó. Nếu ai cũng thương yêu họ hàng, trọng kính người trên thì thiên hạ thái bình.

道在邇而求諸遠。事在易而求諸難。人人親其親,長其長,而天下平。
Đạo tại nhĩ nhi cầu chư cầu chư viễn. Sự tại dị nhi cầu chư nan. Nhân nhân thân kỳ thân, trưởng kỳ trưởng, nhi thiên hạ bình.

Mạnh Tử

 2 người thích      Thích

~*~

Quân tử cử động có thể đời đời làm đạo cho thiên hạ, hành vi có thể đời đời làm khuôn phép cho thiên hạ, nói năng có thể đời đời làm chuẩn tắc cho thiên hạ, người ở xa có trông mong, người ở gần không bao giờ chán.

是故君子動而世為天下道。行而世為天下法。言而世為天下則。遠之則有望。近之則不厭 。
Thị cố quân tử động nhi thế vi thiên hạ đạo. Hành nhi thế vi thiên hạ pháp. Ngôn nhi thế vi thiên hạ tắc. Viễn chi tắc hữu vọng, cận chi tắc bất yếm.

Trung Dung

 0 người thích      Thích

~*~

Lương tri thấy được lúc độc tri,
Ngoài biết ấy ra há biết gì?
Ai mà chẳng có lương tri sẵn?
Hồ dễ mấy ai biết lương tri?

良知就是獨知時,
此知之外更無知;
人人都有良知在,
知得良知卻是誰?

Lương tri tựu thị độc tri thì,
Thử tri chi ngoại cánh vô tri.
Nhân nhân đô hữu lương tri tại,
Tri đắc lương tri khước thị thùy.

Vương Dương Minh

 1 người thích      Thích

~*~

Đạo luôn gần gũi người đời,
Những ai lập đạo xa vời chúng nhân,
Hiếu kỳ, lập dị, là nhầm.

道不遠人。人之為道而遠人,不可以為道。
Đạo bất viễn nhân. Nhân chi vi đạo nhi viễn nhân, bất khả dĩ vi đạo.

Khổng Tử

 1 người thích      Thích

~*~

Trời sinh ra khắp muôn dân,
Vật nào phép nấy định phân rành rành.
Lòng dân chứa sẵn căn lành,
Nên ưa những cái tinh thành tốt tươi.

天 生 蒸 民,
有 物 有 則,
民 之 秉 彝,
好 是 懿 德。

Thiên sinh chưng dân,
Hữu vật hữu tắc,
Dân chi bỉnh di,
Hảo thị ý đức.

Kinh Thi

 2 người thích      Thích

~*~

Muốn tìm phú quý lâu dài, phải chịu gian khổ miệt mài công phu.

欲求生富貴,須下死工夫。
Dục cầu sanh phú quý, tu hạ tử công phu.

Tăng Quảng Hiền Văn

 0 người thích      Thích

~*~

Rượu ngon thiết bạn tâm đầu, vàng mười tiêu hết mong mua sách về.

白酒酿成延好客,黄金散尽为收书。
Bạch tửu nhưỡng thành diên hảo khách, hoàng kim tán tận vị thu thư.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

Nuôi trai chẳng dạy, nuôi lừa; nuôi gái chẳng dạy chẳng thà nuôi heo.

養子不教如養驢,養女不教如養豬。
Dưỡng tử bất giáo như dưỡng lư, dưỡng nữ bất giáo như dưỡng trư.

Tăng Quảng Hiền Văn

 0 người thích      Thích

~*~

Rượu say không nói là quân tử, tiền của phân minh ấy trượng phu.

酒中不語真君子,財上分明大丈夫。
Tửu trung bất ngữ chân quân tử, tài thượng phân minh đại trượng phu.

Tăng Quảng Hiền Văn

 2 người thích      Thích

~*~

Sức hèn chớ vác nặng nhiều, nói không trọng lượng chớ điều khuyên ai.

力微休負重,言輕莫勸人。
Lực vi hưu phụ trọng, ngôn khinh mạc khuyến nhân.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

Trong nhà cờ bạc chớ hề
Gái trai ham bạc cả bề hư thân
Trong nhà đàn hát phải ngăn
Gái trai dâm loạn lấy răn đạo thường
Trong nhà cờ thế đủ phương
Gái trai suy bại chẳng đường làm ăn
Trong nhà có nắp có ngăn
Gái trai trọng lễ giữ răn đủ điều

家中賭博,男女皆惡
家中有琴,女子不淫
家中有棋,男子必衰
家中有制,男女守禮

Gia trung đổ bác, Nam nữ giai ác
Gia trung hữu cầm, Nữ tử bất dâm
Gia trung hữu kì, Nam tử tất suy
Gia trung hữu chế, Nam nữ thủ lễ

Minh Đạo Gia Huấn

 1 người thích      Thích

~*~

Muốn cho trên dưới hòa thân
Nết quý là nhẫn muôn phần nhớ ghi
Vua tôi mà nhịn chút đi
Thế nước vững trọn làm gì chuyển lay
Cha con nhẫn được càng hay
Tự toàn gia đạo sau này ấm êm
Vợ chồng càng phải nhẫn thêm
Thì bày con trẻ khỏi điềm bơ vơ
An hem nhẫn thì được nhờ
Gia trung khỏi sự thờ ơ nhạt nhòa
Nhịn bằng hữu sống hài hòa
Thì tình chẳng nhạt nghĩa xa hóa gần
Mỗi mỗi sự nhẫn tự thân
Người người yêu kính nhân nhân theo về

欲和上下,忍字為先
君臣忍之,國勢保全
父子忍之,自全其道
夫婦忍之,令子不孤
兄弟忍之,家中無害
朋友忍之,其情不疏
自身忍之,人人愛樂

Dục hòa thượng hạ, Nhẫn tự vi tiên
Quân thần nhẫn chi, Quốc thế bảo toàn
Phụ tử nhẫn chi, Tự toàn kì đạo
Phu phụ nhẫn chi, Lệnh tử bất cô
Huynh đệ nhẫn chi, Gia trung vô hại
Bằng hữu nhẫn chi, Kì tình bất sơ
Tự thân nhẫn chi, Nhân nhân ái lạc

Minh Đạo Gia Huấn

 2 người thích      Thích

~*~

Đạo phụng dưỡng phải lễ nghi
Chớ hiềm ô uế chớ vì bẩn hôi
Mẹ cha còn ở trên đời
Làm con chớ có chơi bời đi xa
Là thân thể là tóc da
Đều của từ mẹ từ cha cho mình
Chăm nom gìn giữ dáng hình
Cái gốc của hiếu từ mình chứ đâu
Lập thân hành đạo là sau
Tiếng nêu đời trước truyền sau rỡ ràng
Mẹ cha nhờ tiếng mà sang
Là ngọn của hiếu hai đàng đều cân

奉養禮儀,莫避污穢
父母在堂,不可遠遊
身体髮膚,受之父母
不敢毀傷,孝之始也
立身行道,揚名於後
以顯父母,孝之終也

Phụng dưỡng lễ nghi, Mạc tị ô uế
Phụ mẫu tại đường, Bất khả viễn du
Thân thể phát phu, Thụ chi phụ mẫu
Bất cảm hủy thương, Hiếu chi thủy dã
Lập thân hành đạo, Dương danh ư hậu
Dĩ hiển phụ mẫu, Hiếu chi chung dã

Minh Đạo Gia Huấn

 2 người thích      Thích

~*~

Tích thóc gạo phòng thất thời
Tích quần tích áo phòng trời chuyển cơn
Người tiết kiệm thì đủ hơn
Điềm tĩnh trọn đạo thì an mọi bề
Biết dự bị phòng gian phi
Nuôi con dạy dỗ phòng khi về già
Hiếu với mẹ thảo với cha
Thì con hiếu lại với ta khác gì

積榖防饑,積衣防寒
儉則常足,靜則常安
謹備防奸,養子防老
事親既孝,子亦孝之

Tích cốc phòng cơ, Tích y phòng hàn
Kiệm tắc thường túc, Tĩnh tắc thường an
Cẩn bị phòng gian, Dưỡng tử phòng lão
Sự thân kí hiếu, Tử diệc hiếu chi

Minh Đạo Gia Huấn

 0 người thích      Thích

~*~

Tu thân bớt dục mọi bề
Siêng năng cần kiệm gia tề đến nơi
Đừng xa hoa, cấm ăn chơi
Để dành để dụm để ngơi lúc cần
Hiển vinh với nhục cũng gần
Yên vui phải nhớ những lần nguy nan
Đạo cao đức trọng mới sang
Áo rách mà sạch hơn vàng tanh hôi

修身寡欲,勤儉齊家
禁止奢華,須防後用
得榮思辱,居安思危
道高徳重,不恥劑衣

Tu thân quả dục, cần kiệm tề gia
Cấm chỉ xa hoa, tu phòng hậu dụng
Đắc vinh tư nhục, cư an tư nguy
Đạo cao đức trọng, bất sỉ tề y

Minh Đạo Gia Huấn

 2 người thích      Thích

~*~

Nơi trang trọng phải xuống xe
Những nơi miếu mạo xuống hè nhanh chân
Ra vào ngồi đứng càng thuần
Nếu không hợp lễ phải cẩn sửa ngay
Nói năng ăn uống cả ngày
Nếu không đúng lễ chữa ngay đừng nề

過闕則下,過廟則趨
出入起居,非禮不整
言語飮食,非禮不肅

Quá khuyết tắc hạ, quá miếu tắc xu
Xuất nhập khởi cư, phi lễ bất chỉnh
Ngôn ngữ ẩm thực, phi lễ bất túc

Minh Đạo Gia Huấn

 0 người thích      Thích

~*~

Không tiền chớ đến chỗ đông, gặp nạn chớ đến cậy trông thân tình.

無錢休入眾,遭難莫尋親。
Vô tiền hưu nhập chúng, tao nạn mạc tầm thân.

Tăng Quảng Hiền Văn

 2 người thích      Thích

~*~

Nước xa khó chữa cháy gần, người thân xa kém hương lân gần kề.

遠水難救近火,遠親不如近鄰。
Viễn thủy nan cứu cận hỏa, viễn thân bất như cận lân.

Tăng Quảng Hiền Văn

 2 người thích      Thích

~*~

Những người đến nói điều kia nọ, chính ấy con người thích nọ kia.

來說是非者,便是是非人。
Lai thuyết thị phi giả, tiện thị thị phi nhân.

Tăng Quảng Hiền Văn

 2 người thích      Thích

~*~

Núi có cây sống ngàn năm, trên đời ít gặp cụ trăm tuổi già.

山中也有千年樹,世上難逢百歲人。
Sơn trung dã hữu thiên niên thụ, thế thượng nan phùng bách tuế nhân.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

Giữ miệng như giữ lục bình, sảy tay rơi vỡ tan tành còn chi.
Giữ ý như giữ thành trì, để giặc vào lọt còn chi là thành.

守口如瓶,防意如城。
Thủ khẩu như bình, phòng ý như thành.

Tăng Quảng Hiền Văn

 4 người thích      Thích

~*~

Một năm lo liệu từ xuân, một ngày tính toán từ Dần tính ra.
Một nhà mạnh phải thuận hoà, một đời muốn sướng phải lo chuyên cần.

一年之計在於春,一日之計在於寅,一家之計在於和,一生之計在於勤。
Nhất niên chi kế tại ư xuân, nhất nhật chi kế tại ư dần.
Nhất gia chi kế tại ư hòa, nhất sinh chi kế tại ư cần.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

Lầu gần mặt nước sớm trăng, cây gần ánh nắng chồi xuân nẩy nhiều.

近水樓台先得月,向陽花木早逢春。
Cận thủy lâu đài tiên đắc nguyệt, hướng dương hoa mộc tảo phùng xuân.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

作善降之百祥,作不善降之百殃。Tác thiện giáng chi bách tường, tác bất thiện giáng chi bách ương.

Hễ ai làm việc thiện thì trời ban xuống trăm điều phúc, hễ ai làm việc bất thiện thì trời giáng xuống trăm điều họa.

Minh Tâm Bảo Giám

 1 người thích      Thích

~*~

Lấy sự giàu sang để lại cho con cháu thì mười phần hư chín chỉ còn lại một mà thôi. Làm điều thiện có lợi cho người khác, sau này con cháu được phúc lành. Làm điều có lợi cho người, cũng là có lợi cho mình. Ngày ngày đều làm điều tốt, thì có thiện tâm. Phải hết sức hết lòng làm điều lợi cho người. Thiên kinh vạn điển, hiếu nghĩa đi đầu; trên trời dưới đất, làm điều tốt là thứ nhất.

為子孫作富貴計者,十敗其九。為人行善方便者,其後受惠。與人方便,自己方便。日日行方便,時時發善心。力到處,行方便。千經萬典,孝義為先;天上人間,方便第一。
Vi tử tôn tác phú quý kế giả, thập bại kì cửu. Vi nhân hành thiện phương tiện giả, kì hậu thụ huệ. Dữ nhân phương tiện, tự kỷ phương tiện. Nhật nhật hành phương tiện, thì thì phát thiện tâm. Lực đáo xử, hành phương tiện. Thiên kinh vạn điển, hiếu nghĩa vi tiên; thiên thượng nhân gian, phương tiện đệ nhất.

Cảnh Hành Lục

 1 người thích      Thích

~*~

Họa phúc không có cửa, người ta tự vời đến cho mình. Thiện ác có báo ứng, như bóng với hình. Cho nên trong tâm nuôi dưỡng cái thiện, chưa làm việc thiện, cát thần đã đến rồi. Trong tâm nảy sinh cái ác, dù chưa làm việc ác, hung thần đã theo rồi. Nếu đã từng làm việc ác mà sau hồi tâm ăn năn hối cải, lâu dài ắt sẽ ược cát lành, ấy gọi là chuyển họa thành phúc.

禍福無門,惟人自招。善惡之報,如影隨形。所以人心起於善,善雖未為,而吉神已隨之。或心起於惡,惡雖未至,而凶神已隨之。其有曾行惡事,後自改悔,久久必獲吉慶,所謂轉禍為福也。Họa phúc vô môn, duy nhân tự chiêu. Thiện ác chi báo, như ảnh tùy hình. Sở dĩ nhân tâm khởi vu thiện, thiện tuy vị vi, nhi cát thần dĩ tùy chi. Hoặc tâm khởi vu ác, ác tuy vị chí, nhi hung thần dĩ tùy chi. Kì hữu tằng hành ác sự, hậu tự cải hối, cửu cửu tất hoạch cát khánh, sở vị chuyển họa vi phúc dã.

Thái Thượng Cảm Ứng Thiên

 2 người thích      Thích

~*~

Đá đập được, mà không thể làm mất được chất rắn; son mài được, mà không thể làm mất được sắc đỏ.

Lã Thị Xuân Thu

 0 người thích      Thích

~*~

Phải trái không rõ ràng, tiết nghĩa không giảng xét, thiên hạ sở dĩ loạn là tại thế.

Hồ Lâm Dực

 2 người thích      Thích

~*~

Người đời đục cả, ta một mình trong; người đời say cả, ta một mình tỉnh.

Khuất Bình

 0 người thích      Thích

~*~

Người quân tử không buồn tuổi sắp già, chỉ lo chí trễ nải.

Trung Luận

 1 người thích      Thích

~*~

Cái thói viêm lương (1), kẻ phú quí lại tệ hơn kẻ bần tiện; cái lòng đố kỵ (2), người thân thích lại tệ hơn người dưng. Nếu không coi bằng mắt lạnh nhạt, xử bằng khí hòa bình thì thật là ngày ngày ngồi trong màn phiền não (3).
(1) Viêm lương: Nóng, lạnh, thấy thịnh vượng thì vồ vập, thấy suy đồi thì tránh xa.
(2) Đố kị: Ghen ghét.
(3) Màn phiền não: Nơi buồn bực khổ sở.

Trần Cấp Sơn

 0 người thích      Thích

~*~

Tưởng rằng không có việc, tất là có việc; sợ rằng có việc, tất là không có việc.

Nhân Sinh Tất Độc Thư

 0 người thích      Thích

~*~

Làm người chẳng biết lo xa, hẳn là sầu muộn sảy ra cũng gần.

人無遠慮,必有近憂。
Nhân vô viễn lự, tất hữu cận ưu.

Tăng Quảng Hiền Văn

 2 người thích      Thích

~*~

Nghèo khó tự tại thung dung, giàu sang lắm nỗi mông lung ưu sầu.

貧窮自在,富貴多憂。
Bần cùng tự tại, phú quý đa ưu.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

Kết bạn chọn kẻ hơn ta, nếu như ta cũng chẳng thà bằng không.

結交須勝己,似我不如無。
Kết giao tu thắng kỷ, tự ngã bất như vô.

Tăng Quảng Hiền Văn

 3 người thích      Thích

~*~

Mài dao chỉ giận dao không sắc, dao sắc coi chừng dễ đứt tay.

磨刀恨不利,刀利傷人指。
Ma đao hận bất lợi, đao lợi thương nhân chỉ.

Tăng Quảng Hiền Văn

 3 người thích      Thích

~*~

Tự giận cành ta không nảy lá, chớ hờn ánh nắng mặt trời nghiêng.

自恨枝無葉,莫怨太陽偏。
Tự hận chi vô diệp, mạc oán thái dương thiên.

Tăng Quảng Hiền Văn

 0 người thích      Thích

~*~

Trường giang sóng sau dồn sóng trước, đời người mới phải đuổi theo xưa.

長江後浪推前浪,世上新人趕舊人。
Trường giang hậu lãng thôi tiền lãng, thế thượng tân nhân hãn cựu nhân.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

Đọc sách chí ở thánh hiền,
Làm quan để tâm đến dân nước.

讀書誌在聖賢.
為官心存君國。

Độc thư chí tại thánh hiền,
Vi quan tâm tồn quân quốc.

Chu Tử Gia Huấn

 4 người thích      Thích

~*~

Cửa nhà hòa thuận, tuy bữa ăn không đủ,vẫn có vui vầy,
Học hành sớm đạt, dẫu của không dư dật, vẫn được vui sướng.

家門和順,雖饔飧不繼,亦有余歡;
國課早完,即囊橐無余,自得至樂。

Gia môn hòa thuận, tuy ung san bất kế, diệc hữu dư hoan,
Quốc khóa tảo hoàn, tắc năng tháo vô dư, tự đắc chí lạc.

Chu Tử Gia Huấn

 2 người thích      Thích

~*~

Thấy gái đẹp mà nổi lòng dâm, vợ con chịu quả báo,
Giấu oán giận mà ngầm làm hại, con cháu chịu vạ lây.

見色而起淫心,報在妻女;
匿怨而用暗箭,禍延子孫。

Kiến sắc nhi khởi dâm tâm, báo tại thê nữ,
Nặc oán nhi dụng ám tiễn, họa đình tử tôn.

Chu Tử Gia Huấn

 1 người thích      Thích

~*~

Làm thiện muốn người ta thấy, điều thiện ấy không thực,
Làm ác sợ người ta biết, điều ác ấy thực to.

善欲人見,不是真善;
惡恐人知,便是大惡。

Thiện dục nhân kiến, bất thị chân thiện,
Ác khủng nhân tri, tiện thị đại ác.

Chu Tử Gia Huấn

 3 người thích      Thích

~*~

Người có chuyện vui mừng chớ sinh lòng ghen ghét,
Người có chuyện hoạn nạn chớ lấy làm vui thích.

人有喜慶,不可生妒忌心;
人有禍患,不可生喜幸心。

Nhân hữu hỷ khánh, bất khả sinh đố kỵ tâm,
Nhân hữu họa hoạn, bất khả sinh hỷ hạnh tâm.

Chu Tử Gia Huấn

 3 người thích      Thích

~*~

Làm ơn chớ nghĩ, chịu ơn chớ quên.
Làm việc nên giữ mức vừa với mình, đắc ý rồi thì nên thôi.

施惠勿念,受恩莫忘。
凡事當留余地,得意不宜再往。

Thí huệ vật niệm, thụ ân mạc vong
Phàm sự đương lưu dư địa, đắc ý bất nghi tái vãng.

Chu Tử Gia Huấn

 2 người thích      Thích

~*~

Phát ngôn mà không coi trọng người nghe, biết đâu chừng có kẻ gièm pha vu cáo, nên nhẫn nại suy nghĩ trước,
Nhân vì việc mà tranh giành với nhau, biết đâu chừng mình đây là người không phải, nên bình tâm ngầm nghĩ ngợi .

輕聽發言,安知非人之譖訴,當忍耐三思;
因事相爭,安知非我之不是,須平心暗想。

Khinh thính phát ngôn, an tri phi nhân chi sàm tố, đương nhẫn nại tam tư,
Nhân sự tương tranh, an tri phi ngã chi bất thị, tu bình tâm ám tưởng.

Chu Tử Gia Huấn

 1 người thích      Thích

~*~

Gần gũi trẻ xấu, lâu ngày tất lụy đến mình,
Chịu khuất bậc lão thành, lúc cấp có thể nương tựa.

狎昵惡少,久必受其累;
屈誌老成,急則可相依。

Áp nặc ác thiểu, cửu tất thụ kỳ lụy;
Khuất chí lão thành, cấp tắc khả tương y.

Chu Tử Gia Huấn

 2 người thích      Thích

~*~

Gàn dở, bất chính rồi tự cho mình phải, hối hận và lầm lẫn tất nhiều,
Bại hoại, biếng nhác mà tự cam chịu, sản nghiệp gia đình khó thành.

乖僻自是,悔誤必多;
頹惰自甘,家道難成。

Quai tịch tự thị, hối ngộ tất đa,
Đồi nọa tự cam, gia đạo nan thành.

Chu Tử Gia Huấn

 1 người thích      Thích

~*~

Chớ cậy thế lực mà ép bức người cô quả,
Chớ ham ăn uống mà giết hại sinh cầm.

毋恃勢力而凌逼孤寡,
勿貪口腹而恣殺生禽。

Vô thị thế lực nhi lăng bức cô quả,
Vật tham khẩu phúc nhi tứ sát sinh cầm.

Chu Tử Gia Huấn

 2 người thích      Thích

~*~

Trong nhà chớ nên tranh kiện, kiện tất kết cục chẳng lành,
Ra đời chớ có nói nhiều, nhiều nói ắt sẽ sơ thất.

居家戒爭訟,訟則終凶;
處世戒多言,言多必失。

Cư gia giới tranh tụng, tụng tắc chung hung,
Xứ thế giới đa ngôn, ngôn đa tất thất.

Chu Tử Gia Huấn

 3 người thích      Thích

~*~

Thấy kẻ giầu sang mà ra dáng siểm nịnh, xấu hổ chi bằng,
Gặp người bần cùng mà vỡ thói kiêu căng, hèn mạt quá lắm.

見富貴而生讒容者,最可恥;
遇貧窮而作驕態者,賤莫甚。

Kiến phú quý nhi sinh siểm dung giả, tối khả sỉ,
Ngộ bần cùng nhi tác kiêu thái giả, tiện mạc thậm.

Chu Tử Gia Huấn

 4 người thích      Thích

~*~

Gả con chọn rể hiền, chớ nặng đòi sính lễ,
Cưới dâu cần gái nết, chớ tính kế hậu liêm.

嫁女擇佳婿,毋索重聘;
娶媳求淑女,毋計厚奩。

Giá nữ trạch giai tế, vô sách trọng sính,
Thú tức cầu thục nữ, vô kế hậu liêm.

Chu Tử Gia Huấn

 4 người thích      Thích

~*~

Nghe lời vợ nói, trái tình cốt nhục, sao phải trượng phu,
Trọng tiền của riêng, coi khinh cha mẹ, chẳng nên người con.

聽婦言,乖骨肉,豈是丈夫;
重資財,薄父母,不成人子。

Thính thê ngôn, quai cốt nhục, khởi thị trượng phu,
Trọng tư tài, bạc phụ mẫu, bất thành nhân tử.

Chu Tử Gia Huấn

 0 người thích      Thích

~*~

Anh em, chú cháu nên nhiều chia ít bù,
Già trẻ, nội ngoại nên lễ phép, tôn kính.

兄弟叔侄,須多分潤寡;
長幼內外,宜法屬辭嚴。

Huynh đệ thúc điệt, tu đa phân nhuận quả,
Trưởng ấu nội ngoại, nghi pháp thuộc từ nghiêm.

Chu Tử Gia Huấn

 0 người thích      Thích

~*~

Bốc lột làm nên cửa nhà, không lý nào hưởng được lâu,
Trái ngược luân thường đạo lý, nay mai sẽ thấy tiêu vong.

刻薄成家,理無久享;
倫常乖舛,立見消亡。

Khắc bạc thành gia, lý vô cửu hưởng,
Luân thường quai suyến, lập kiến tiêu vong.

Chu Tử Gia Huấn

 2 người thích      Thích

~*~

Với kẻ buôn gánh bán bưng, chớ chiếm phần tiện lợi,
Thấy người nghèo khổ thân gần, nên rộng lòng giúp đỡ.

與肩挑貿易,勿佔便宜;
見貧苦親鄰,須多溫恤。

Dữ kiên khiêu mậu dịch, vật chiếm tiện nghi,
Kiến bần khổ thân lân, tu đa ôn tuất.

Chu Tử Gia Huấn

 0 người thích      Thích

~*~

Giữ mình chất phát, chuyên cần; dạy con phải theo nghĩa phép,
Chớ tham lam của ngoại ý, chớ uống rượu quá say sưa.

居身務期質樸,教子要有義方;
勿貪意外之財,勿飲過量之酒。

Cư thân vụ kỳ chất phác, giáo tử yếu hữu nghĩa phương,
Vật tham ý ngoại chi tài, vật ẩm quá lượng chi tửu.

Chu Tử Gia Huấn

 0 người thích      Thích

~*~

Tổ tông dù xa, thờ cúng không thể không thành tâm;
Con cháu dù ngu, kinh sách không thể không tìm độc.

祖宗雖遠,祭祀不可不誠;
子孫雖愚,經書不可不讀。

Tổ tông tuy viễn, tế tự bất khả bất thành;
Tử tôn tuy ngu, kinh thư bất khả bất độc.

Chu Tử Gia Huấn

 1 người thích      Thích

~*~

Con cá no muốn làm khác hẳn loài cá, bỏ nước nhảy lên bờ thì phải chết; con hổ muốn làm khác hẳn loài hổ, bỏ núi ra đồng bằng thì phải bắt.

Quan Doãn Tử

 1 người thích      Thích

~*~

Đồ dùng đơn sơ mà sạch sẽ, chậu sành hơn vàng ngọc.
Ăn uống giản dị mà tinh túy, rau vườn hơn món lạ.

器具質而潔,瓦缶勝金玉。
飲食約而精,園蔬勝珍饈。

Khí cụ chất nhi khiết, ngõa phẫu thắng kim ngọc.
Ẩm thực ước nhi tinh, viên sơ thắng trân tu.

Chu Tử Gia Huấn

 1 người thích      Thích

~*~

Tài giai nên ngang dọc trời đất, không nên quanh quẩn xó nhà.

Triệu Ôn

 6 người thích      Thích

~*~

Trù bị lúc còn chưa mưa, chớ đợi khát mới đào giếng.
Tự dâng biếu phải kiệm ước, thết đãi khách chớ liên miên.

宜未雨而綢繆,毋臨渴而掘井。
自奉必須儉約,宴客切勿留連。

Nghi vị vũ nhi trù mậu, vô lâm khát nhi quật tỉnh.
Tự phụng tất tu kiệm ước, yến khách thiết vật lưu liên.

Chu Tử Gia Huấn

 0 người thích      Thích

~*~

Một bát cháo, một hạt cơm, nên nghĩ kiếm được không dễ.
Nửa tấm vải, nửa sợi vải, phải nhớ làm ra rất khó.

一粥一飯,當思來處不易;
半絲半縷,恆念物力維艱。

Nhất chúc nhất phạn, đương tư lai xứ bất dị.
Bán ty bán lũ, hằng niệm vật lực duy nan.

Chu Tử Gia Huấn

 4 người thích      Thích

~*~

Mờ sáng dậy ngay, rảy nước quét sân, để trong ngoài gọn sạch.
Đêm đến đi ngủ , đóng rào khóa cửa, tất phải tự kiểm tra.

黎明即起,灑掃庭除,要內外整潔。
既昏便息,關鎖門戶,必親自檢點。

Lê minh tức khởi, sái tảo đình trừ, yếu nội ngoại chỉnh khiết.
Ký hôn tiện tức, quan tỏa môn hộ, tất thân tự kiểm điểm.

Chu Tử Gia Huấn

 2 người thích      Thích

~*~

Đã nuôi cọp, phải cho ăn thịt no, không thì bị nó sửa mất.

Lã Bố Truyện

 3 người thích      Thích

~*~

Đến như ào ạt gió mưa, khi đi sạch bóng như xua bụi trần.

來如風雨,去似微塵。
Lai như phong vũ, khứ tự vi trần.

Tăng Quảng Hiền Văn

 0 người thích      Thích

~*~

Chốn huyên náo dễ kiếm tiền, nơi tĩnh mịch giữ được yên.

鬧里有錢,靜處安身。
Náo lý hữu tiền, tĩnh xứ an thân.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

Cứ xem bữa tiệc rượu mời, chén nào trước cũng chuốc người giàu sang.

不信但看筵中酒,杯杯先勸有錢人。
Bất tín đãn khán diên trung tửu, bôi bôi tiên khuyến hữu tiền nhân.

Tăng Quảng Hiền Văn

 1 người thích      Thích

~*~

Ai vắng không nói chuyện người, thì trước người khác không ngồi nói ai.

誰人背後無人說,哪個人前不說人。
Thùy nhân bối hậu vô nhân thuyết, ná cá nhân tiền bất thuyết nhân.

Tăng Quảng Hiền Văn

 2 người thích      Thích

~*~

Giữ chữ tín mới kết giao
Bậc trên bậc dưới biết yêu biết nhường
Xóm làng cư xử làm gương
Láng giềng sau trước nhịn nhường là hơn
Đi đường thì cứ nhường đường
Be bờ làm ruộng cũng nhường bên kia

朋友止信,長幼止謙
鄉党止和,鄰旁止讓
行者讓路,耕者讓畔

Bằng hữu chỉ tín, trường ấu chỉ khiêm
Hương đảng chỉ hòa, lân bàng chỉ nhượng
Hành giả nhượng lộ, canh giả nhượng bạn

Minh Đạo Gia Huấn

 1 người thích      Thích

~*~

Làm vua đức kính phải dày
Bề tôi phải giữ lễ ngay trung thành
Yêu con cha dưỡng đức lành
Để con hiếu thảo phúc dành mai sau
Anh chị hòa mục làm đầu
Các em cung thuận bảo nhau hiền hòa
Làm chồng uy đức tỏ ra
Để cho vợ kính vợ hòa vợ theo

為君止敬,為臣止忠
為父止慈,為子止孝
為兄止愛,為弟止龔
為夫止和,為婦止順

Vi quân chỉ kính, vi thần chỉ trung
Vi phụ chỉ từ, vi tử chỉ hiếu
Vi huynh chỉ ái, vi đệ chỉ cung
Vi phu chỉ hòa, vi phụ chỉ thuận

Minh Đạo Gia Huấn

 4 người thích      Thích

~*~

Ngũ luân năm thứ ở đời
Cương thường là gốc xin người nhớ ghi
Cương thường chẳng coi ra gì
Thì như cầm thú lấy chi làm người
Kiến ong còn có chúa tôi
Huống người tai mắt trên đời vậy ư
Ba cương cùng với chín trù
Xưa nay không đổi mặc dù vần xoay

人有五倫,綱常為首
不知綱常,何異禽獸
蜂蟻有主,況如人乎
三綱九疇,古今不易

Nhân hữu ngũ luân, cương thường vi thủ
Bất tri cương thường, hà dị cầm thú
Phong nghĩ hữu chủ, huống như nhân hồ
Tam cương cửu trù, cổ kim bất dịch

Minh Đạo Gia Huấn

 2 người thích      Thích

~*~

Mượn sách của ai, phải nên giữ gìn, thấy rách nát, phải sửa chữa ngay. Đó cũng là một trong trăm nết tốt của sĩ phu.

Nhan Thị Gia Huấn

 1 người thích      Thích

~*~

Việc đời vì khó mà bỏ, mười việc độ một việc; vì lười mà bỏ, mười việc đến chín việc.

Nhan Thị Gia Huấn

 5 người thích      Thích

~*~

Của chứa nghìn vạn, không bằng nghề mọn trong tay.

Nhan Thị Gia Huấn

 1 người thích      Thích

~*~

Thời gian đáng tiếc nuối, như nước trôi đi mất.

光陰可惜, 譬諸逝水。
Quang âm khả tích, thí chư thệ thuỷ.

Nhan Thị Gia Huấn

 4 người thích      Thích

~*~

Trang 1 trên 6123456»

Trang chủ | Giới thiệu | Chính sách riêng tư | Điều khoản sử dụng | Liên hệ | DMCA.com Protection Status

© 2011-2015 TuDienDanhNgon.vn
Xin ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin.